Σπανάκι

Η κατάλληλη εποχή για την σπορά σπανακιού είναι τώρα, που έχει κρυώσει ο καιρός.

Διαλέξτε μία μικρή έκταση, αναλόγως τις δυνατότητές σας, και καθαρίστε τη από χόρτα και άλλα παράσιτα.

Αν έχετε φρέζα σε τρακτέρ ή φρεζάκι μικρό, περάστε την έκταση αρκετά καλά ώστε το χώμα να γίνει αφράτο. Είναι πολύ σημαντικό για την γρήγορη και σωστή ανάπτυξη των φυτών.

Ίσως χρειαστεί να ενισχύσετε το χώμα με λίπασμα ή κοπριά. Εγώ αποφεύγω τα λιπάσματα και χρησιμοποιώ κοπριά. Σ΄αυτήν την περίπτωση ρίχνετε την κοπριά ισομερώς σε όλη την επιφάνεια και καλό είναι να την ανακατέψετε με τη φρέζα ή το φρεζάκι, ώστε να γίνει ένα με το χώμα.

Έχετε κάνει το πρώτο και βασικότερο βήμα. 

Έχετε προμηθευτεί σπόρο σπανάκι, ανάλογα με την έκταση που θέλετε να καλλιεργήσετε.

Ρίχνετε το σπόρο στο χώμα, να πάει παντού ομοιόμορφα. Μην τον ρίξετε πυκνά, γιατί όταν μεγαλώσει το σπανάκι δεν θα μπορείτε να το μαζεύετε σταδιακά, γιατί το κάθε φυτό θα είναι μπερδεμένο με άλλο.

Μετά την σπορά καλό είναι να σκαλίσετε λίγο το χώμα με κάποια τσουγκράνα, ώστε να μην μείνει ο σπόρος εκτεθειμένο και τον φάνε τα πουλιά, ή τον πάρει ο αέρας, κλπ.

Στη συνέχεια ποτίζετε το σημείο σποράς με τεχνητή βροχή, να μουσκέψει το χώμα αρκετά ώστε να κρατήσει υγρασία για την ανάπτυξη του σπόρου.   

Φροντίζετε, με συχνά ποτίσματα, να είναι το χώμα πάντα υγρό.

Όταν πετάξει ο σπόρος τα πρώτα φυλλαράκια, ποτίζετε κανονικά με μπόλικο νερό.

 Όταν μεγαλώσουν τα φυτά και φτάσουν στο επιθυμητό μέγεθος, τα μαζεύουμε βγάζοντάς τα από τη ρίζα.

Αν θέλουμε επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία της σποράς ώστε να έχουμε σπανάκι όλη τη σαιζόν.

Το σπανάκι είναι πολύ θρεπτικό και περιέχει αρκετή ποσότητα σιδήρου, γι΄αυτό  και είναι δυναμωτικό πολύ. Είναι η αποκλειστική τροφή του ήρωα των κόμικς Ποπάϊ, ο οποίος όταν το έτρωγε μεγάλωναν αυτομάτως οι μυς του. 
Προφανώς αυτή ήταν μιας μορφής διαφήμιση για το σπανάκι, του προηγούμενου αιώνα. Σήμερα οι σύγχρονες μέθοδοι προβολής των προϊόντων έχουν στραφεί στην ηλεκτρονική προβολή μέσω Internet.

Mάζεμα της Ελιάς

 Της Αγίας Αικατερίνης πέρασε, χρονική στιγμή την οποία είχαν οι παλιοί ως εναρκτήρια ημέρα για το μάζεμα των ελαιόδεντρων.

Από την ημερομηνία αυτή και μετά ξεκινούσαν ομαδικά, είτε με συγγενείς και φίλους, είτε μαζί με τους εργάτες, από το πρωί μόλις χάραζε μέχρι τη δύση του ηλίου, το μάζεμα της ελιάς.

Έχω προλάβει παλαιότερες εποχές, πριν αποκτήσω δικές μου ελιές, αυτή την ομαδική εργασία, την μικρή γιορτή όπως την ονόμαζαν, η οποία ήταν όντως ένα μικρό πανηγύρι.

Παίρναμε μαζί το φαγητό της ημέρας, και όλα τα απαραίτητα εξαρτήματα για να στήσουμε στο μεσημεριανό διάλειμμα κανονικό τραπέζι με φαγητό, κρασί, φρούτο, και τις περισσότερες φορές και γλυκό σπιτικό.

Αρκετές φορές, όταν το απαιτούσαν οι καιρικές συνθήκες (πολύ κρύο), οι μπαρμπάδες άναβαν φωτιά να ζεσταθούμε κατά το μεσημεριανό διάλειμμα και να ψήσουμε τον εκάστοτε μεζέ που είχαμε πάρει μαζί. Καθόμασταν λοιπόν γύρω από τη φωτιά και απολαμβάναμε τη ζεστασιά που μας παρείχε.

Κατά τη διάρκεια του μαζέματος του καρπού από τα δέντρα, ο χρόνος κυλούσε ευχάριστα, άλλοτε με ζωντανά τραγούδια από τους θείους και τις θείες, άλλοτε με μουσική και παραδοσιακά τραγούδια από το ραδιοφωνάκι, άλλοτε με ανέκδοτα και άλλοτε με μικρές ιστοριούλες ή κουτσομπολιά.  

Δεν λείπανε φυσικά πότε-πότε οι μικροδιενέξεις μεταξύ των συγγενών, τις περισσότερες φορές για ασήμαντη αφορμή.

Τη σημερινή εποχή τα πράγματα έχουν αλλάξει πολύ, τουλάχιστον στα μέρη μας.

Πλέον η καθημερινότητα δεν σου αφήνει το χρόνο για να ζήσεις αυτή την εμπειρία.

Ο περιορισμένος χρόνος και χρήματα, σε οδηγούν στη χρήση σύγχρονων μηχανημάτων, με ένα η δύο εργάτες για το μάζεμα της ελιάς. Παλιά χρησιμοποιούσαν τις σκάλες και τα χτένια του χεριού για να μαζέψουν τον καρπό. Για μία μεγάλη ελιά χρειάζονταν 3-4 άνθρωποι για περίπου 1 ώρα για να κατεβάσουν τον καρπό στα πανιά.

Τώρα αρκούν μόνο 2 άτομα με ένα αεροσυμπιεστή και δύο αεροκτένια με τηλεσκοπικό κοντάρι για να κατεβάσουν την ελιά σε ½ ώρα περίπου.

Από τη μια χάνεις το «γλέντι» και από την άλλη μαζεύεις πολύ πιο γρήγορα τον καρπό και χωρίς κόπο.

Πάντως είτε με τον ένα είτε με τον άλλο τρόπο, η κούραση στο τέλος της ημέρας είναι εξίσου σημαντική. Οι παλιοί έλεγαν ότι «η ελιά για να σου δώσει το λάδι της, σου βγάζει το δικό σου.»

Έτσι και εγώ, που δεν έχω χρόνο να σπαταλήσω, παρά μόνον τον απαραίτητο, έχω εφοδιαστεί με ένα σύγχρονο μηχάνημα με δύο αεροκτένια και ετοιμάζομαι να πάρω άδεια από την εργασία μου, όπως σας έχω πει εργάζομαι στο digital agency σε μία εταιρεία, ώστε να μαζέψω τις δικές μου πλέον ελιές.

Το μεγαλείο της ανακύκλωσης στο χωριό

Το μεγαλείο της ανακύκλωσης το διαπιστώνει κανείς πολύ εύκολα στη ζωή στο χωριό.

Το βιώνω και εγώ τον τελευταίο ένα χρόνο που αποφάσισα να εγκατασταθώ από την Αθήνα στο χωριό. Την ευαισθητοποίηση για ανακύκλωση στην πόλη, την είχα από παλιά. Επεκτεινόταν όμως μόνο στα μη φαγώσιμα υλικά, όπως χαρτί, γυαλί, μέταλλο. Τα τρόφιμα που ήταν για πέταμα, εκτός από αυτά που τρώει ο σκύλος, δεν ανακυκλώνονταν, παρά πήγαιναν στα σκουπίδια.

Στο χωριό λοιπόν είναι διαφορετικά τα πράγματα, είσαι μέσα στη φύση, αποτελείς κομμάτι της φύσης, αρχίζεις να το συνειδητοποιείς και φέρεσαι απέναντί της με σεβασμό και όχι καταστροφικά.

Τα τρόφιμα που είναι για πέταμα, πλέον δεν πάνε στα σκουπίδια, αλλά δίνονται στις κότες, στα κουνέλια, στα πρόβατα ή στα σκυλιά, ανάλογα το είδος τους.

Έτσι σχεδόν όλα ανακυκλώνονται με τον δικό τους τρόπο, και μένουν για τα σκουπίδια κάποια ελάχιστα υλικά.

Είναι πλέον καιρός για τον καθένα μας να συνεισφέρει στη προσπάθεια που γίνεται για τη διάσωση του πλανήτη που μας φιλοξενεί. Αυτό μπορεί να γίνει όχι απαραίτητα με την μετακόμιση όλων μας στο χωριό, γιατί ίσως κάποιοι δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα, αλλά με καθημερινές πράξεις, οι οποίες αλλάζουν τις κακές συνήθειές μας και σέβονται το περιβάλλον.

Το νερό της βρύσης του μπάνιου μπορεί να μην τρέχει ασταμάτητα κατά το ξύρισμα.

Η αλλαγή των παλαιών λαμπών πυρακτώσεως με ηλεκτρονικές, οικονομικής κατανάλωσης περιορίζει τη σπατάλη της ηλεκτρικής ενέργειας

Αυτές ενδεικτικά είναι κάποιες πολύ βασικές ενέργειες που μπορούν να γίνουν από τον καθένα, αρκεί να συνειδητοποιήσει πόσο σημαντική είναι η συνεισφορά όλων μας στη διάσωση της φύσης και του πλανήτη.

Σιτάρι, κριθάρι, βρώμη

Κλείσαμε χρόνο από την περσινή σπορά του σιταριού και της βρώμης, και ετοιμαζόμαστε να καλλιεργήσουμε και φέτος τα δημητριακά μας.

Η προετοιμασία έχει ξεκινήσει από την προηγούμενη εβδομάδα. Τον πρώτο λόγο είχε ο καλλιεργητής. Φορτώθηκε στο τρακτέρ και ξεκίνησε το μάζεμα των καλαμιών και λοιπών ξερών χόρτων σε στοίβες, σε διάφορα σημεία του χωραφιού, με μεγάλη προσοχή στα σημεία που βρίσκονται οι ξύλινες κολώνες της ΔΕΗ για τη μεταφορά του ηλεκτρικού ρεύματος στα γειτονικά σπίτια.

Στη συνέχεια άρχισε το κάψιμο της κάθε στοίβας, ώστε να καθαρίσει το χωράφι εντελώς.

Με τον καλλιεργητή οργώθηκε όλο το χωράφι των 4 στρεμμάτων.

Αυτή η διαδικασία μας πήρε μία μέρα, καθότι πλέον νυχτώνει νωρίς.

Την επομένη το λόγω είχε η φρέζα. Αντικαταστήσαμε τον καλλιεργητή με τη φρέζα και άρχισε το «πανηγύρι». Με το φρεζάρισμα ανακατεύεται το χώμα και αφρατεύει, ώστε να βοηθήσει στην γρήγορη ανάπτυξη του ριζικού συστήματος των φυτών.

Το φρεζάρισμα έγινε, με ρύθμιση της φρέζας στο κατώτερο δυνατό σημείο. Το χωράφι ήρθε και έγινε σαν χαλί στρωμένο.

Το επόμενο βήμα είναι η σπορά. Τα 4 στρέμματα θα σπαρθούν με σιτάρι.

 Η περσινή επιτυχημένη δοκιμαστική σπορά του 1 στρέμματος, μας έδωσε την εμπειρία να προχωρήσουμε φέτος σε σπορά μεγαλύτερης έκτασης.

Σειρά λοιπόν στο τρακτέρ είχε να φορτωθεί το χωνί. Το χωνί είναι ένα μεταλλικό δοχείο σε σχήμα κωνικό, με βάσεις για να «δένει» πάνω στο τρακτέρ. Στον πάτο του έχει ένα σύστημα, το οποίο γυρνώντας πετάει τον σπόρο σε μεγάλη ακτίνα, ομοιόμορφα.

Έτσι με το σύγχρονο αυτό εργαλείο η σπορά των στρεμμάτων είναι παιχνιδάκι που διαρκεί  10 λεπτά, ενώ με το χέρι και την ποδιά που σπέρνανε παλιά θα χρειάζονταν τουλάχιστον 2 άτομα για 1 περίπου ώρα.

Ολοκληρώνοντας και αυτή τη διαδικασία, προαιρετικά ρίχνετε και λίπασμα, για να έχετε πλούσιο αποτέλεσμα. Εγώ όπως έχω πει και στο παρελθόν, δεν τα πάω καλά με τα λιπάσματα τα χημικά, και αφήνω την σπορά μου στα χέρια της φύσης, με όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα. Το πολύ-πολύ αν δω ότι χρειάζεται ενίσχυση το χώμα, του χρόνου κατά το φρεζάρισμα, θα ανακατέψω και κοπριά από το γειτονικό μαντρί του μπάρμπα Γιάννη. 

Την ίδια παραπάνω διαδικασία για το όργωμα ακολούθησα και με τα άλλα δύο χωράφια, μόνο που σ’ εκείνα έβαλα στο ένα κριθάρι και στο άλλο βρώμη.

Κρασί λευκό, κόκκινο

Παραδοσιακά κάθε χρόνο δεν μπορεί να λείπει από το σπίτι το δικό μας κρασί. Έτσι και φέτος έφτασε η στιγμή να σφραγίσουμε το καινούργιο μας κρασί.

Η προμήθεια του μούστου έγινε από έναν φίλο, συγχωριανό μου, ο οποίος έχει δικά του αμπέλια. Οι ποικιλίες που καλλιεργεί είναι ο ροδίτης σε λευκό και σε κόκκινο το Αγιωργίτικο.

Οι δεξαμενές, από   150 λίτρα η κάθε μία, πλύθηκαν και τοποθετήθηκαν στο κελάρι, που έχει δροσιά, για να υποδεχτούν το μούστο. 

Η μία δεξαμενή θα έχει το κόκκινο και η άλλη το λευκό.

Φέτος, σε αντιδιαστολή με τις προηγούμενες χρονιές, ο μούστος ήρθε έτοιμος, καθαρός από λάσπη, και έχοντας ολοκληρώσει το βρασμό του, να τοποθετηθεί στις ανοξείδωτες δεξαμενές και να σφραγιστεί, ώστε μετά από 30 με 40 ημέρες να έχει γίνει κρασί.

Παλαιότερα χρησιμοποιούσα και ξύλινα βαρέλια, αλλά με τις ανοξείδωτες δεξαμενές τα πράγματα είναι πιο εύκολα και ο κίνδυνος να χαλάσει το κρασί μηδαμινός.

Οι συγκεκριμένες που έχω πάρει είναι Ιταλικές της Cordivari. Θεωρώ ότι είναι οι καλύτερες που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά. Λόγω όμως έλλειψης ηλεκτρονικήςδιαφήμισης , δεν τις βρίσκει κανείς ούτε με ανεύρεση στο Google.

Αυτές λοιπόν έχουν ένα σύστημα με πλωτήρα για να προστατεύουν το κρασί από την επαφή του με τον αέρα.

 Ο τρόπος λειτουργίας του πλωτήρα είναι ο εξής: αφού γεμίσει η δεξαμενή με το μούστο, και όταν τελειώσει ο βρασμός του και έρθει η ώρα να σφραγιστεί, τοποθετούμε επάνω στο μούστο έναν πλωτήρα, δηλαδή ένα καπάκι ανοξείδωτο σε σχήμα ταψιού το οποίο χωράει να μπει στη δεξαμενή οριζοντίως, και επιπλέει ουσιαστικά πάνω στο κρασί. Έτσι η επιφάνειά του προστατεύει το κρασί από το να έρθει σε επαφή με τον αέρα.

 Στο ελάχιστο κενό που μένει ρίχνουμε παραφινέλαιο φαρμακευτικό κατάλληλο για επαφή με τα τρόφιμα. Έτσι το παραφινέλαιο επιπλέει πάνω στο μούστο και μονώνει από τον αέρα και το παραμικρό σημείο επαφής τους.

 Όταν θελήσουμε να τραβήξουμε από την κάνουλα κρασί, κατεβαίνοντας η στάθμη του κρασιού, κατεβαίνει και ο πλωτήρας με το παραφινέλαιο γύρω-γύρω. Μέχρι να τελειώσει το κρασί από τη δεξαμενή, η λειτουργία του πλωτήρα δεν επιτρέπει να πάρει αέρα το κρασί και να χαλάσει.

Καλύψαμε και φέτος τις ανάγκες μας για το κρασί όλης της χρονιάς.

Άντε και καλά κρασιά που λένε!

Μαμά Κουνέλα

Έχετε ακούσει τη φράση «μα καλά κουνέλα είσαι;»

Την έχω ακούσει να τη λένε για τις γυναίκες που γενούν πολλά παιδιά.

Στη περίπτωση που θα σας αναφέρω, θα μιλήσω για πραγματική μαμά κουνέλα.

Είναι η πρώτη μου κουνέλα. Μου την είχε κάνει δώρο ένας συγγενής μου, και μάλιστα όταν μου την έδωσε ήταν γκαστρωμένη. Γέννησε τότε 8 κουνελάκια, αρσενικά και θηλυκά.

Την επόμενη φορά που τη διασταύρωσα, γέννησε 12 κουνελάκια. Αποφάσισα λοιπόν να την κρατήσω για αναπαραγωγή, μιας και είχε βγει τόσο καλή μάνα.

Από τη μέρα που την απέκτησα έχει γεννήσει τρείς φορές. Εκτός από την πρώτη, τις επόμενες έχει κάνει από 12 κουνελάκια σταθερά.

Την τελευταία φορά όμως την είχα μαζί με ένα μικρό κουνελάκι, για να το προστατέψω από τα μεγάλα, αφού δεν είχα άλλο χώρο να το βάλω. Ξεχάστηκα όμως με τα τρεξίματα και τις υποχρεώσεις, και το κουνελάκι μεγάλωσε, φτάνοντας στην ηλικία αναπαραγωγής.

Στο σημείο αυτό θέλω να επισημάνω ότι το κουνελάκι το είχα ανταλλάξει με μία φίλη που είχε και εκείνη μικρά. Το λέω αυτό για να διευκρινίσω ότι δεν ήταν συγγενής με τη μαμά κουνέλα, και δεν τίθετο θέμα αιμομιξίας.

Έτσι λοιπόν το κουνελάκι μεγαλώνοντας γκάστρωσε τη μαμά κουνέλα χωρίς να το αντιληφθώ, παρά μόνο όταν ήταν πολύ αργά. Ανοίγοντας το καπάκι από τη φωλιά της αντίκρισα το μαλλί με το οποίο είχε σκεπάσει τα μικρά της.

Ο κούνελος δεν έπρεπε να βρίσκετε στο ίδιο κλουβί με την κουνέλα γιατί ως γνωστόν πνίγει τα μικρά από τη ζήλεια του. Τον απομάκρυνα αμέσως αλλά ήταν ήδη αργά.

 Βρήκα λοιπόν νεκρά μέσα στη φωλιά 4-5 κουνελάκια, και έκανα το λάθος με γυμνό χέρι να τα απομακρύνω. Βλέπετε, στο σημείο αυτό δεν έχω ακόμα ρεύμα, και όταν σουρουπώνει δεν βλέπω καλά, με αποτέλεσμα να ακουμπήσω και τα ζωντανά νεογέννητα. Αυτή ήταν η μοιραία κίνηση.

Πάλι ως γνωστόν όταν πιάνουμε τα νεογέννητα με γυμνό χέρι, αφήνουμε τη μυρωδιά μας επάνω τους. Έτσι όταν τα μυρίσει η κουνέλα τα σκοτώνει.

Το αποτέλεσμα για την αμέλειά μου αυτή ήταν, την επόμενη μέρα που άνοιξα για να δω τα κουνελάκια, να μην ζει κανένα.

Χρειάζεται μεγάλη προσοχή γιατί τα λάθη πληρώνονται.

Λαχανικά της Εποχής

Λάχανο, μπρόκολο, κουνουπίδι, μαρούλι, μαρούλι κόκκινο, μαϊντανό και σέλινο.

Αυτά είναι τα λαχανικά που έχω φυτέψει μέχρι τώρα.

Πρώτα έγινε η προετοιμασία του εδάφους. Φρεζάρισμα 3 φορές, και σε βάθος για να αφρατέψει το χώμα.

Στη συνέχεια εμπλουτίστηκε με κοπριά και φρεζαρίστηκε ξανά για να ανακατευτεί ομοιόμορφα. Τέλος ανοίχτηκαν οι τρύπες, στοιχισμένες, σε απόσταση περίπου 1 μέτρου, για να φυτευτούν τα μπρόκολα, κουνουπίδια και λάχανα. Για τα υπόλοιπα η απόσταση είναι περίπου 30-40 πόντους.

Τα φυτά είχαν προμηθευτεί πριν λίγες μέρες, σε θήκες και αρκετά μεγαλωμένα με πλούσιο ριζικό σύστημα ώστε να «πιάσουν» αμέσως.

Οι ποσότητες αρκετές, από 20 φυτά μπρόκολο, κουνουπίδι και λάχανο, από 15 φυτά το κάθε είδος μαρουλιού και από 10 φυτά ο μαϊντανός και το σέλινο.

Τα μπρόκολα, κουνουπίδια και λάχανα τα φύτεψα σε ασπριά (ανοιχτόχρωμο χώμα) και τα υπόλοιπα στο κοκκινόχωμα που είχα φέρει με φορτηγό παλαιότερα.

Περιμένω να δω ποια από τις δύο καλλιέργειες θα έχουν μεγαλύτερη επιτυχία, χωρίς βέβαια τη βοήθεια χημικών λιπασμάτων.

Τα μαρουλάκια και το μαϊντανό με το σέλινο τα πότισα γιατί είχαν λίγο μαραθεί, τα υπόλοιπα έχουν πάρει νερό από την υγρασία του χώματος, αφού είχε βρέξει προσφάτως και δεν υπήρχε ο χρόνος να στήσω δίκτυο αυτόματου ποτίσματος σε αυτά.

Το πότισμά τους με αυτόν τον καιρό, όπου κάθε πρωί τα πάντα είναι βρεγμένα από την υγρασία, μπορεί να γίνεται κάθε 5-6 ημέρες. Όταν βρω το χρόνο θα ασχοληθώ να φτιάξω το δίκτυο αυτόματου ποτίσματος. Έτσι κι αλλιώς από δίκτυα πληροφορικής γνωρίζω πολύ καλά, δεν θα σκαλώσω σε αυτό το δίκτυο.

Τα φυτά προς το παρόν δείχνουν να μεγαλώνουν χωρίς πρόβλημα.